Κυριακή, 15 Ιανουαρίου 2017

Μακεδονικά τραγούδια: Της Μαρίας (Μακροχώρι Ρουμλουκίου)

Φώτογραφία από τον Π.Σ. Προστασίας & Ανάδειξης Μακεδονικής Κληρονομιάς


Ο πιο αγαπητός, αντιπροσωπευτικός, υποβλητικός χορός των γυναικών του Ρουμλουκίου. Ο χορός "Τ'ς Μαρίας" ή 'Τι κλαις καημέν΄ Μαρία" (από το ομώνυμο τραγούδι), καθώς και η συνακόλουθη μελωδία είναι ένας παμπάλαιος, ανατριχιαστικός ήχος της πεδιάδας του Γιδά (Αλεξάνδρειας). Πλήθος παραλλαγών στους στίχους, αλλά και στη μελωδία με τη χαρακτηριστική ζυγιά ζουρνάς και νταούλι. Αργός εντεκάσημος σκοπός (11/8) που εξελίσσεται σε γοργή ρυθμική αγωγή ενώ με ανάλογη μελωδία καθώς και λόγια συναντάται και ο χορός της Λισσάβως - εξίσου διαδεδομένος στο Ρουμλούκι - αλλά και η Τζαρούδα, χορός τοπικός της Χαλάστρας Θεσσαλονίκης.
Ερωτικό τραγούδι ως προς τους στίχους του, όπου η πρωταγωνίστρια Μαρία, εξομολογείται τον καημό της στη συννυφάδα της, καθώς δεν αγαπάει αυτόν που την προορίζουν να παντρευτεί αλλά κάποιον άλλον.

 

Ωστόσο, ο κύριος Δημήτριος Πανταζόπουλος μας δίνει μια διαφορετική διάσταση στο τραγούδι, στο βιβλίο του "Τ' αντέτια μας - Ήθη και έθιμα από το Ρουμλούκι". Έτσι, σύμφωνα με τον ίδιο το τραγούδι εκφράζει "τον πόνο της Ρουμλουκιώτισσας που εγκλείστηκε στο χαρέμι κάποιου Ιμπραήμ Πασά, πιθανόν του αντικαταστάτη του Αβδού Λουμπούτ που κατέπνιξε την επανάσταση στη Νάουσα και στην περιοχή του Ρουμλουκίου το 1823 με το ολοκαύτωμα της πόλεως και την πυρπόληση όλων των χωριών του Ρουμλουκιού".

-- Τραγούδι: Μαρία Γάτου, από το Μακροχώρι Ρουμλουκίου Ημαθίας
Δίσκος: Ρουμλούκι - Δημοτικοί Χοροί και τραγούδια από το Ρωμιότοπο
-- Οργανική απόδοση: Ζυγιά του Γιώργου Γευγελή από τη Γουμένισσα Κιλκίς 3:53
Δίσκος: Ελληνικά μουσικά όργανα - Μακεδονικός ζουρνάς

Οι στίχοι:
- Τι κλαις καημέν' Μαρία, σε μένα δεν το λες
μέρα και νύχτα κλαις;
- Τι να σε πω σιουνφάδα, τι να σε αφηγηθώ;
δεν ξέρεις από μεράκι, κι από κρυφόν καημό,
δεν πήρα το μεράκι, αυτόναν π' αγαπώ.
Δως μου μαχαίρι, για να σκοτωθώ,
για να σκοτωθώ.

Γιούλα, Γιούλα Μαριγούλα, το στολίδια σου
Γιούλα, Γιούλα Μαριγούλα, τα μπιλιτζίκια σου.



Το βίντεο προέρχεται από το κανάλι του you tube:

Τετάρτη, 11 Ιανουαρίου 2017

Ο Παραδοσιακός Οικισμός Γαρεφείου "φόρεσε" τα λευκά του!


Κάτασπρο βρήκε το ξημέρωμα το Γαρέφι ύστερα από την συνεχή χιονόπτωση από τις πρώτες πρω'ι'νές ώρες, δημιουργώντας ένα μοναδικής ομορφιάς τοπίο. Τα ήπια καιρικά φαινόμενα (ομίχλη με ήλιο, ελαφρά νέα χιονόπτωση) μας έδωσαν την ευκαιρία για έναν όμορφο περίπατο στα ''ενδότερα'' του χωριού , αποτυπώνοντας έτσι εικόνες με το χωριό μας ντυμένο στα λευκά...
































                                       ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ!












Τρίτη, 10 Ιανουαρίου 2017

''Τρι γκόντινι μωρ' Ντάνω'':Παραδοσιακό τραγούδι στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα (Καρυδιά Έδεσσας Πέλλας)

Φωτογραφία από τα γυρίσματα της τηλεοπτικής εκπομπής ''ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΠΟΥ ΓΕΝΝΗΘΗΚΑ'', στην Καρυδιά Πέλλας του Δήμου Έδεσσας.


Τραγούδι της αγάπης από το χωριό Καρυδιά Πέλλας, τραγουδισμένο στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα των σλαβόφωνων κατοίκων της περιοχής της Έδεσσας. Πρόκειται για την ιστορία δύο νέων οι οποίοι αν και αρραβωνιασμένοι λόγω των αυστηρών ηθών της εποχής δεν μπορούν να συναντηθούν μόνοι. Αποφασίζουν έτσι να συναντηθούν κρυφά το βράδυ για να συζητήσουν. Όλο αυτό το γεγονός το εξιστορεί η πρωταγωνίστρια (της οποίας το όνομα δεν αναφέρεται) στην φίλη της Ντάνω ( = Ιορδάνα ). 
Πρόκειται για τραγούδι σε πεντάσημο ρυθμό (5/8), το οποίο έχει καταγραφεί σε πολλές και διαφορετικές εκδοχές ως προς τους στίχους και τη ρυθμική αγωγή: εντεκάσημος (11/8), οκτάσημος (8/8), επτάσημος (7/8), χωρίς ουσιαστικά να μπορεί να ειπωθεί με ακρίβεια ποια είναι η αρχαιότερη ρυθμική αγωγή.
Άλλωστε, στα τοπικά τραγούδια, σύμφωνα με την έρευνα της κα Θεοδώρας Γκουράνη, δείχνει να απουσιάζει ο επτάσημος ρυθμός (και όπου υπάρχει αυτός είναι μάλλον μεταγενέστερος). Υπάρχει όμως μια πληθώρα πρωτογενών ρυθμών (εντεκάσημοι, οκτάσημοι, πεντάσημοι κλπ), οι οποίοι ποικίλουν ανάλογα με τον ερμηνευτή αλλά που δεν αλλάζουν ουσιαστικά τη χορευτική απόδοση του σκοπού/τραγουδιού, κάτι που παρατηρείται σε πολλούς από τους τοπικούς χορούς (π.χ. Στάνκενα, Πατρούνινο κλπ.).

 

 Το εν λόγω τραγούδι, όπως και η ηχογράφηση ανήκουν στο ερευνητικό υλικό της κα Θεοδώρας Γκουράνη, στο πλαίσιο της διδακτορικής της διατριβής "Η παραδοσιακή μουσική των περιοχών ΄Εδεσσας και Αλμωπίας: εντοπισμός και έρευνα του τοπικού ρεπερτορίου".
Πρόκειται για καθαρά τοπικό τραγούδι της περιοχής της Έδεσσας και μάλιστα το παρουσίασε και ο Πολιτιστικός Λαογραφικός Χορευτικός Σύλλογος Έδεσσας «Οι Μακεδόνες», σε συνεργασία με την Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας και τον Δήμο Έδεσσας: https://www.youtube.com/watch?v=RRpMv...
Ως προς το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα, έχουμε να πούμε πως αυτό υπήρξε απαγορευμένο από το ελληνικό κράτος για μεγάλο διάστημα (μολονότι η τοπική παράδοση μουσικολογικά αποτελεί μέρος της ευρύτερης ελληνικής και μολονότι οι σλαβόφωνοι αυτοπροσδιοριζόταν ως έλληνες), με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος του φωνητικού ρεπερτορίου να χαθεί.


Τραγουδούν οι: Τριφωνία Πόλτσκα και Ελένη Τσέτλη από το χωριό Καρυδιά Έδεσσας, το 1996.

Οι στίχοι:
Τρι γκόντινι μωρ' Ντάνω, τρι γκόντινι
τρι γκόντινι μωρ' Ντάνω, γιαρμασάνι

γιαρμασάνι, νε βιντένι
σαμ ντε ιάντνας, να τσεσμάτα
(ι σλαντσίτου με ζαϊντέλου)
ι μισίτσινα με γιογκρελό.

Μετάφραση:
Τρια χρόνια, μωρ Ιορδάνα, τρία χρόνια αρραβωνιασμένοι
τρία χρόνια αρραβωνιασμένοι, χωρίς να βλεπόμαστε.

Μόνο μια φορά στη βρύση
(ο ήλιος έδυσε)
το φεγγάρι ανέτειλε.

(- Πώς θα το πω στη μάνα μου;
- Εγώ θα σου πω πως θα το πεις.
Πώς ήμουν στη βρύση
στη βρύση με φίλους.
- Σε ποιον λες ψέμματα, εμένα μη με κοροϊδεύεις)

* στην παρένθεση, περιέχονται στίχοι που δεν τραγουδήθηκαν.


paradosiakos.garefeiou: Τραγουδάμε και χορεύουμε αυτά που κληρονομήσαμε από τις εντόπιες γιαγιάδες μας, τα ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ, τα ατόφια ντόπια και όχι τα ''άλλα'' τα εισαγόμενα τα ηλεκτρονικά με τα πλήκτρα.

Το βίντεο προέρχεται από το κανάλι του you tube:


ΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΓΗΓΕΝΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ:


Πέμπτη, 5 Ιανουαρίου 2017

ΠΟΠΣΜ: Η Παράδοση απαιτεί και θυσίες!

1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ (ΚΑΥΤΑΝΤΖΟΓΛΕΙΟ)

Ομιλία του Προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων, κυρίου Γιώργου Τάτσιου, στις πολιτιστικές εκδηλώσεις του Π.Σ. Λουτρακίου ''ΤΟ ΠΟΖΑΡ'' και τα 17α Ποζαρίτικα. Στην εκδήλωση παραβρέθηκε και απηύθυνε χαιρετισμό και η Πρόεδρος του Μακεδονικού Συλλόγου Μονάχου, κυρία Θεοδώρα Τζιτζιλάκη!



«Σεβόμαστε τα κατά τόπους γλωσσικά ιδιώματα, σεβόμαστε τις τοπικές κοινωνίες οι οποίες θέλουν να εκφραστούν, να τραγουδήσουν, να χορέψουν, να γελάσουν και να κλάψουν στη γλώσσα του τόπου τους, όποια κι αν είναι αυτή. Σεβόμαστε λοιπόν όλες αυτές τις ιδιομορφίες αλλά η Παράδοση απαιτεί και θυσίες. Θυσίες τις οποίες μπορούμε να τις ξεκινήσουμε από τα ''μικρά πράγματα'' όπως είναι το καπέλο που πρέπει να φορούν οι χορευτές όταν χορεύουν και ας χαλάσει το μαλλί τους, όπως πρέπει να είναι η μουσική η οποία πρέπει να είναι η Ντόπια, η Μακεδονική Παράδοση και ΟΧΙ αυτά που ΕΙΣΑΓΟΥΜΕ από τις γειτονικές χώρες. Δεν μπορούμε να χορεύουμε, ας πούμε, το Πουστένο με ''Ουμπάβα Καλίνα'' (Βουλγαρία). Έχουμε δικά μας, δικές μας μελωδίες τις οποίες πρέπει να τις διατηρήσουμε και να τις έχουμε σε όλα μας τα γλέντια. Πρέπει επίσης να φροντίσουμε ώστε αυτή η Μακεδονική Παράδοση να περάσει στα παιδιά μας, τα παιδιά μας να έχουν εικόνες ΣΩΣΤΕΣ...»!

Γιώργος Τάτσιος, πρόεδρος ΠΟΠΣΜ
https://www.facebook.com/omospondiamakedonon/?fref=ts

σ.σ. Χοροί, μοιρολόγια, σκοποί και τραγούδια στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα (εντόπικα) πρέπει να χορεύονται και να τραγουδιούνται! Τα ΑΛΗΘΙΝΑ Μακεδονικά όμως, αυτά των παππούδων και των γιαγιάδων μας και ΟΧΙ αυτά που έχουν παρεισφρήσει από τις γειτονικές χώρες. Αν ρωτήσεις τους γεροντότερους, έναν γέροντα ή μια γιαγιά σε ορισμένα χωριά της Μακεδονίας όπου ομιλείται το γλωσσικό ιδίωμα και που παίζονται αυτά τα τραγούδια (''Μιλιονέρτσε'', ''Άκο ούμραμ ιλ ζαγκίναμ'', ''Ουμπάβα Καλίνα'', ''Κάτε Κατερίνο'' κ.α.) ΔΕΝ ΞΕΡΟΥΝ κανένα γιατί πολύ απλά, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ εντόπια Μακεδονικά, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ τα τοπικά και παραδοσιακά.

Κρατάμε τη Μνήμη και την Παράδοση των προγόνων μας ζωντανή, χορεύοντας και τραγουδώντας τα ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ακούσματα του τόπου μας και ΟΧΙ τα νεόφερτα-ξενόφερτα και προπαγανδιστικά.



ΠΡΟΣΕΧΩΣ...



Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων (ΠΟΠΣΜ) σας προσκαλεί στο Συμπόσιο Μακεδονικής Παράδοσης & Ιστορίας που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2017 και ώρα 18:00 στο Πνευματικό Κέντρο Σκύδρας. 




ΣΥΜΠΟΣΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ & ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Μετά τους Νομούς Δράμας και Σερρών τη σκυτάλη παίρνουν η Πέλλα και η Ημαθία. Δίνεται η ευκαιρία στους γηγενείς Μακεδόνες να ανταλλάξουν απόψεις και να συζητήσουν θέματα που αφορούν στη Μακεδονική Παράδοση. Δείτε σχετικά...



Η Μακεδονία ΕΙΝΑΙ Ελλάδα!!!






Τρίτη, 3 Ιανουαρίου 2017

Συμπόσιο Μακεδονικής Παράδοσης & Ιστορίας Ν.Πέλλας


Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων (ΠΟΠΣΜ) σας προσκαλεί στο Συμπόσιο Μακεδονικής Παράδοσης & Ιστορίας που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2017 και ώρα 18:00 στο Πνευματικό Κέντρο Σκύδρας. Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί αντίστοιχα Συμπόσια στη Δράμα και στις Σέρρες, ενώ δρομολογείται η πραγματοποίησή τους και στους λοιπούς Νομούς της Μακεδονίας. Στόχος τους είναι η ενημέρωση των γηγενών Μακεδόνων για θέματα που αφορούν στη γνήσια Μακεδονική Παράδοση, αλλά και η παρουσίαση του έργου και των δράσεων που προγραμματίζει η ΠΟΠΣΜ.

Στη διάρκειά τους θα παρουσιαστούν εισηγήσεις σχετικές με την Παράδοση, θα αναπτυχθούν θέματα που αφορούν στη λειτουργία των Πολιτιστικών Συλλόγων στο πλαίσιο τήρησης της Παράδοσης και θα εμβαθύνουν στα οφέλη που προκύπτουν από το σεβασμό στην τήρηση της Παράδοσης. Ο πρόεδρος της ΠΟΠΣΜ κ. Γεώργιος Τάτσιος θα παρουσιάσει το έργο και τους στόχους της Ομοσπονδίας. Θα αναπτύξει ιδιαίτερα το σημαντικό από κάθε πλευρά εγχείρημα για ίδρυση Έδρας Μακεδονικής Παράδοσης & Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και από την επιστημονική τεκμηρίωση της Μακεδονικής Παράδοσης ως καίριο τμήμα της Ελληνικής Παράδοσης.

Τέλος, μια σπουδαία παράμετρος και εμπειρία από τη διεξαγωγή αυτών των Συμποσίων είναι η ανοικτή διαβούλευση που πραγματοποιείται μετά το πέρας των εισηγήσεων, όπου δίνεται η ευκαιρία για γνωριμία με τη νεοσύστατη Ομοσπονδία (ΠΟΠΣΜ) και για διάλογο σε θέματα που απασχολούν τους γηγενείς Μακεδόνες.

Μετά το πέρας των εργασιών του Συμποσίου (στις 21:00) θα ακολουθήσει παραδοσιακό Μακεδονικό γλέντι στο κέντρο ΑΡΧΟΝΤΙΣΣΑ στα Σεβαστιανά. Λόγω του περιορισμένου αριθμού θέσεων παρακαλείσθε να κλείσετε έγκαιρα τραπέζι. Καταληκτική ημερομηνία κρατήσεων 17 Ιανουαρίου 2017.

Κρατήσεις: 6936584111 (Γεώργιος Δόντσιος, Αντιπρόεδρος)


             Η εκδήλωση στο FACEBOOK: https://www.facebook.com/events/211205205952351/

Τρίτη, 6 Δεκεμβρίου 2016

Χειμώνας στο χωριό (φωτογραφίες)


Ένα υπέροχο φυσικό σκηνικό που μαγεύει! Η απαράμιλλη φυσική ομορφιά του τοπίου σε συνδυασμό με το χιόνι που επισκέπτεται κάθε χειμώνα τον παραδοσιακό οικισμό Γαρεφείου, συνθέτουν εικόνες μαγικές! Δείτε παρακάτω μερικές μόνο φωτογραφίες από προηγούμενες χρονιές με το χωριό μας ντυμένο στα λευκά...























Καλό χειμώνα και καλά Χριστούγεννα!

Τετάρτη, 30 Νοεμβρίου 2016

Κόλντα μπάμπω στον παραδοσιακό οικισμό Άνω Γαρέφι


Ένα από τα έθιμα που αναβιώνουν κάθε χρόνο στον παραδοσιακό οικισμό Γαρεφείου είναι και το έθιμο της φωτιάς. Τα ''Κόλιντα Μπάμπω'' (κάλαντα στη γιαγιά) θα γιορταστούν και φέτος στο Γαρέφι και σας προσκαλούμε να παρευρεθείτε στην εκδήλωση μας που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 23 Δεκεμβρίου στην πλατεία του παραδοσιακού οικισμού Άνω Γαρεφείου.

Η εκδήλωση στο facebook: https://www.facebook.com/events/437362689984836/

Ώρα έναρξης: 20:30

Ελάτε να γιορτάσουμε παρέα!

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΆ!